IDEA

Projekt Teatr i Szkoła (TISZ) realizowany przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego we współpracy z Narodowym Centrum Kultury obejmuje działania z dziedziny pedagogiki teatralnej, realizowane w ramach partnerstwa między teatrem a szkołą w trakcie sezonu teatralnego. Inspiracją dla projektu TISZ było berlińskie przedsięwzięcie TUSCH (Theater und Schule), które już od jedenastu lat wzbogaca berliński krajobraz edukacji kulturalnej, obejmując coraz szerszy krąg zainteresowanych. Projekt TUSCH zaangażował do tej pory w Berlinie: 31 teatrów i 82 szkoły z każdej dzielnicy. Każdego roku z młodzieżą współpracuje 91 aktorów, choreografów, muzyków, dramaturgów, pedagogów teatrów, corocznie projekt włącza ok. 3000 uczniów, czyli około 100 uczniów z każdej szkoły. Inspirując się berlińskim doświadczeniem, podobne projekty kiełkują w innych niemieckich miastach: Hamburgu, Magdeburgu i Frankfurcie nad Menem, a teraz także w Warszawie. 

TISZ zakłada powstanie innowacyjnego modelu partnerstwa między teatrami i szkołami. Jego główną ideą jest nawiązanie współpracy między teatrami a liceami ogólnokształcącymi, gimnazjami i szkołami podstawowymi oraz intensyfikacja dialogu między uczniami i artystami teatru. Projekt otwiera sceny teatralne na spotkanie z młodym człowiekiem i daje szansę na żywą wymianę między twórcą i potencjalnym odbiorcą. TISZ rozszerza działania z młodą widownią o nowoczesne formy pedagogiki teatralnej, nie poprzestając na wykładach i lekcjach z historii teatru, które są najbardziej rozpowszechnioną formą edukacji teatralnej w Polsce. Zamiast aspektów teoretycznych projekt TISZ proponuje przede wszystkim działania praktyczne, realizowane przy użyciu języka żywego teatru.

Projekt TISZ umożliwia aktywną współpracę pomiędzy uczniami, nauczycielami oraz pracownikami teatru. W ramach bezpośredniego kontaktu między szkołą i daną sceną młodzi ludzie poznają teatr ze wszystkich stron: od poznania repertuaru, po zaplecze artystyczne, organizacyjne i techniczne.

 

CEL

Celem projektu TISZ jest promowanie idei szeroko pojętej edukacji kulturalnej, w tym przypadku w szczególności idei pedagogiki teatralnej, która oparta jest na formule dialogu przy użyciu języka żywego teatru. TISZ wypełnia również lukę powstałą wskutek braku edukacji teatralnej w szkole.

Współpraca teatru i szkoły ma stworzyć przestrzeń wymiany doświadczeń pomiędzy sceną a widownią. Biorąc udział w projekcie, młodzież zapoznaje się ze specyfiką sztuki teatru. Dzięki udostępnieniu uczestnikom przestrzeni i potraktowaniu zabawy w teatr w sposób wysoce profesjonalny, umożliwieniu dzieciom wystąpienia na scenie, zapoznaniu ich z materią tworzenia i promowania sztuki teatralnej, teatr kształci swojego przyszłego widza. Wzbogacając wachlarz swoich działań artystycznych o ofertę teatralno-edukacyjną, teatr ma szansę rozbudować swój repertuar o nowe pole działań z pogranicza pedagogiki teatralnej, prezentując się tym samym jako instytucja nowoczesna, otwarta na widza.

Szkoła, która świadomie angażuje się w projekt, ma szansę na objęcie interesującym działaniem z obszaru edukacji kulturalnej większość swoich uczniów, nie ograniczając się – jak to często bywa – jedynie do klas humanistycznych. TISZ adresuje swoje działania nie tylko do tzw. zdolnej młodzieży, ale zachęca do aktywności wszystkich uczniów, widząc w nich przyszłych widzów teatru.

Wspólna aktywność twórcza jest dla młodych ludzi szansą na poznanie swoistego rodzaju „alfabetu sztuki teatru”, na samodzielne zastosowanie w praktyce języka teatru i, co najważniejsze, na wyrażenie siebie poprzez akt twórczy. Natomiast profesjonalni artyści, pedagodzy teatru, pracując z dziećmi i młodzieżą, mogą podzielić się swoimi zawodowymi kompetencjami, mają szansę zaprezentować swoje dotychczasowe projekty, mogą poznać potrzeby i wrażliwość młodej widowni.

 

OPIS

Projekt TISZ ma charakter konkursu. Do udziału w projekcie może zgłosić się każdy teatr, który przedstawi interesujący, nawiązujący do profilu danej sceny program współpracy z lokalną szkołą, w ramach którego jak najwięcej uczniów zostanie objętych działaniami pedagogiczno-teatralnymi. Instytut Teatralny dokona wyboru projektów do realizacji, które obejmie wspólnym szyldem TISZ: teatr i szkoła.

Po wybraniu teatrów do udziału w projekcie Instytut Teatralny organizuje w Warszawie spotkanie przygotowawcze dla specjalistów ds. pedagogiki teatralnej, odpowiedzialnych za realizację projektu TISZ w wybranych teatrach. Spotkanie ma charakter wprowadzający w ideę projektu. Podczas dwudniowych warsztatów uczestnicy zapoznają się z charakterem działań pedagogiczno-teatralnych oraz kwestiami technicznymi dotyczącymi realizacji projektu TISZ.>

W sezonie 2009/2010 w projekcie TISZ uczestniczy osiem teatrów: Teatr Polski w Bydgoszczy, Teatr im. C. K. Norwida w Jeleniej Górze, Teatr im. W. Gombrowicza w Gdyni, Teatr im. H. Modrzejewskiej w Legnicy, Teatr Lalki i Aktora Pinokio w Łodzi, Tatr Współczesny w Szczecinie, Teatr im. Horzycy w Toruniu, Teatr im. Szaniawskiego w Wałbrzychu.

Teatr oraz szkoła podpisują kontrakt, na mocy którego obie strony zobowiązują się do wzajemnej współpracy. Zasadniczą częścią tej kooperacji jest utworzenie zespołu roboczego, złożonego z jednego przedstawiciela teatru – może to być aktor, reżyser, choreograf, dramaturg, pedagog teatralny etc. – oraz dwóch, trzech nauczycieli ze współpracującej z teatrem szkoły. Zadaniem zespołu ma być opracowanie, wdrażanie i koordynowanie programu pedagogiki teatralnej dla dzieci czy młodzieży danej szkoły. Zajęcia i spotkania odbywają się zarówno w teatrze jak i w szkole.

W ramach projektu TISZ teatr otwiera się na dzieci i młodzież poprzez realizację autorskiego programu, opartego na realizacji następujących zadań:

• zapoznanie się z repertuarem teatru – oglądanie spektakli, uczestnictwo w próbach;
• poznanie budynku teatru (tzw. „wycieczki za kulisy”) ;
• udział w warsztatach organizowanych do poszczególnych przedstawień oraz w dyskusjach po spektaklach.
• praca z młodzieżą nad autorskim spektaklem, nawiązującym do tematu, problematyki, estetyki, podejmowanej w spektaklach na dużej scenie,
• dokumentacja projektu (forma multimedialna);

Na terenie szkoły organizowane są również rozmaite działania, np.:

• informowanie uczniów a aktualnych wydarzeniach teatralnych i edukacyjnych partnerskiego teatru poprzez wydzielenie konkretnej przestrzeni na terenie szkoły, gdzie takie informacje mogą się pojawiać;
• organizowanie konkursów na zaprojektowanie plakatu do spektaklu lub na recenzję,
• organizowanie klubu dyskusyjnego.

 

Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego jako instytucja zarządzająca projektem zobowiązuje się do:

• organizacji raz w roku tzw. Warsztatowego Dnia TISZ, który umożliwia uczniom uczestniczącym w projekcie poznanie innego teatru. Zainteresowane dzieci i młodzież uczestniczą w spotkaniach i warsztatach z artystami i specjalistami pracującymi w teatrze, poznając specyfikę, profil i repertuar innego niż partnerski teatru w tym samym lub innym mieście.
• organizacjina zakończenie projektu w Warszawie TISZ FESTu : czyli teatralnego święta, podczas którego poszczególni partnerzy zaprezentują efekty swojej współpracy: powstałe spektakle, plakaty, najlepsze recenzje itp.
• archiwizacji materiałów dokumentujących projekt TISZ;
• organizacji specjalistycznych warsztatów dla koordynatorów TISZ ze strony teatrów i szkół;
• wspierania poszczególnych partnerstw w budowaniu autorskiej propozycji programowej;
• mediowania w przypadku sytuacji konfliktowych